Aflevering Hoe Groot Is De Pensioenkloof Voor Migranten In Nederland?

Pensioen & Wetenschap is een podcast van Netspar: het kennisnetwerk dat wetenschap en pensioen- en verzekeringssector met elkaar verbindt. Freelance journalist Jannie Benedictus gaat in deze podcastserie in gesprek met wetenschappers en mensen uit de praktijk. In de podcaststudio schuiven dit keer Jelle Lössbroek en Tarik Uçar aan. Lössbroek onderzoekt de pensioensituatie van migranten bij het Nederlands Interdisciplinair Demografisch Instituut (NIDI) en Uçar is uitvoerend bestuurder bij Pensioenfonds Schoonmaak, een fonds waar veel deelnemers een migratieachtergrond hebben. Onlangs publiceerde Lössbroek samen met vier andere onderzoekers het paper Inzicht in de pensioenkloof voor migranten in Nederland. De groep van gepensioneerde migranten in Nederland is groeiende maar tegelijk vrij onzichtbaar in de ogen van veel mensen, weet Lössbroek. Ook Uçar ziet dat mensen, eveneens in de pensioensector, vaak in bubbels leven en bepaalde assumpties hebben. “Het is moeilijk om je in problematiek te verplaatsen die in je eigen directe omgeving niet speelt.” De cijfers leggen het probleem bloot: van de gepensioneerden zonder migratieachtergrond leeft 3 procent onder de armoedegrens, onder westerse migranten is dat percentage 6 procent en voor niet-westerse migranten stijgt het percentage naar maar liefst 40 procent. “Dat is echt aanzienlijk, dat verrast altijd iedereen”, zegt Lössbroek. Uçar legt uit dat zijn deelnemers vaak een groot deel van hun AOW missen en dat onmogelijk kunnen compenseren met tweedepijlerpensioen: de gemiddelde uitkering van Pensioenfonds Schoonmaak is € 1600 bruto per jaar. Het gesprek komt op het paper van Lössbroek. Daarin is geprobeerd om uit alle kennis over de pensioenkloof van migranten een overkoepelende set van verklaringen te destilleren. De belangrijkste aanbeveling is om het aanvraagproces van de aanvullende inkomensvoorziening ouderen (AIO) af te schaffen of te vergemakkelijken: de gegevens zijn immers bij de Belastingdienst wel bekend. Van gepensioneerden die recht hebben op het vangnet, vraagt één op de drie het niet aan, zegt Lössbroek. Dat kan onbekendheid zijn, huiver om toeslagen te verliezen of angst om het bedrag ooit terug te moeten betalen. Uçar slaagde er niet in om zijn eigen moeder te bewegen om de AIO aan te vragen. “Ze was bang dat de huurtoeslag verlaagd zou worden en dat kon ik niet uit haar hoofd praten.” Lössbroek en Uçar praten daarnaast over de arbeidsmarktproblematiek en culturele factoren die de pensioenvoorbereiding beïnvloeden. “Nauw contact met familie kan behulpzaam zijn, maar ook een hindernis als mensen bijvoorbeeld hun familie in het land van herkomst willen helpen en daar geld naartoe sturen.” Verder lezen - Het paper Inzicht in de pensioenkloof voor migranten in Nederland van Koen Veldman, Jelle Lössbroek, Kène Henkens en Frank van Tubergen - Uitleg over de aanvulling vanuit de aanvullende inkomensvoorziening ouderen (AIO). Deze is bedoeld voor mensen die in Nederland wonen en een laag inkomen hebben. Bijvoorbeeld omdat ze de geen AOW of geen volledige AOW krijgen.